Γιατί το έντερο αποκαλείται δεύτερος εγκέφαλος; Ποιες είναι οι πιο συχνές παθήσεις του πεπτικού συστήματος και ποιες οι πιο κοινές μορφές της τροφικής δυσανεξίας; Και, τελικά, υπάρχει τρόπος να κάνουμε τον οργανισμό μας να λειτουργεί ρολόι;
Από τις Νέλλη Καλαμαρά και Μυρτώ Μήτσιου


Οι περισσότεροι άνθρωποι κάποια στιγμή έχουμε νιώσει δυσπεψία όταν έχουμε φάει πολύ ή κάτι δυσκολοχώνευτο ή αν έχουμε καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ. Τις περισσότερες φορές όμως η ενόχληση διαρκεί λίγο. Υπάρχουν περιπτώσεις, ωστόσο, που τα συμπτώματα είναι πιο σοβαρά και επηρεάζουν την καθημερινότητά μας.

Η πέψη είναι μία από τις πιο βασικές λειτουργίες του οργανισμού και αφορά τη διαδικασία του πεπτικού συστήματος κατά την οποία η τροφή που βρίσκεται στο στομάχι διασπάται με τη βοήθεια των ενζύμων και άλλων ουσιών, προκειμένου να γίνει δυνατή η απορρόφησή της από το λεπτό έντερο. Σε αυτήν τη διαδικασία συμμετέχουν το στομάχι, το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου, το πάγκρεας και η χολή. Όταν παρουσιαστεί ασυνεργία μεταξύ τους ή βλάβη σε κάποιο από αυτά, έχουμε τη λεγόμενη κακή πέψη ή δυσπεψία που συνοδεύεται από αίσθηση βάρους στο στομάχι, κάποιες καούρες ή ξινίλες, αλλά και διάρροιες, συμπτώματα τα οποία οι γιατροί ονομάζουν «δυσαπορρόφηση». Η δυσλειτουργία του πεπτικού συστήματος άλλωστε είναι η δεύτερη πιο κοινή αιτία, μετά το κρυολόγημα ή τη γρίπη, που οδηγεί τους ανθρώπους να ζητήσουν ιατρική βοήθεια.

Οι πιο συχνές παθήσεις του πεπτικού συστήματος

  • Γαστρίτιδα

Συχνά η δυσπεψία και τα συμπτώματά της μπορεί να οφείλονται σε κάποια γαστρίτιδα, η οποία με τη σειρά της τις πιο πολλές φορές είναι αποτέλεσμα του λεγόμενου ελικοβακτηριδίου του πυλωρού. Πρόκειται για ένα παθογόνο μικρόβιο ελικοειδούς σχήματος –εξ ου και το όνομά του– το οποίο έχει την ιδιότητα να επιβιώνει στο αφιλόξενο όξινο περιβάλλον του στομάχου και μπορεί να προκαλέσει γαστρίτιδα. Περίπου οι μισοί Έλληνες πάσχουν από αυτήν τη λοίμωξη, πολλοί χωρίς να το γνωρίζουν. Μια ειδική εξέταση στο αίμα και στα κόπρανα αρκεί συνήθως για να αποκαλυφθεί η ύπαρξή της. Επίσης, η γαστρίτιδα ενδέχεται να οφείλεται σε κακή εκκένωση του στομάχου. Μεταξύ άλλων, μπορεί να έχει ως συμπτώματα πόνο, λόξυγγα και ρέψιμο, ξινίλες, ναυτία. Η γαστρίτιδα και η πιθανή λοίμωξη με το ελικοβακτιρίδιο αντιμετωπίζονται με κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, την οποία θα πρέπει να χορηγεί μονάχα ο εξειδικευμένος σε θέματα στομάχου γιατρός.

 

  • Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Πρόκειται για μια πάθηση με ιδιαίτερη έξαρση στην εποχή μας. Προκαλεί πόνο πίσω από το στέρνο, καούρα και ξινίλα που ανεβαίνουν από το στομάχι προς τα πάνω, αίσθηση πως το φαγητό ανεβαίνει έως το στόμα (παλινδρόμηση της τροφής) και φούσκωμα. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει μέχρι και πνιγμό κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο λόγος που η πάθηση αυτή εμφανίζεται συχνότερα στην εποχή μας είναι ο σύγχρονος τρόπος ζωής, δηλαδή η πίεση της καθημερινότητας, η κακή διατροφή, τα βιαστικά γεύματα, αλλά και η παχυσαρκία. Πρακτικές συμβουλές αποτελούν η μείωση βάρους, εάν απαιτείται, τα ήρεμα γεύματα, η σωστή διατροφή και η πολύ καλή μάσηση του φαγητού (25 φορές η μπουκιά). Για τη διάγνωση και τη θεραπεία είναι απαραίτητη η επίσκεψη στο γιατρό.

  • Σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου

Γνωστό και ως σπαστική κολίτιδα. Είναι μια από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές του πεπτικού συστήματος και εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες, με φούσκωμα, αέρια, πόνο στην κοιλιά και εναλλαγή δυσκοιλιότητας-διάρροιας. Το φούσκωμα υποδηλώνει κυρίως ότι υπάρχει αέρας συγκεντρωμένος στο πεπτικό μας σύστημα από το λεπτό έως το παχύ έντερο, ο οποίος δεν θα έπρεπε φυσικά να βρίσκεται εκεί. Το στρες επιδεινώνει την κατάσταση, καθώς αλλάζει την κινητικότητα του εντέρου, το οποίο με τη σειρά του αργεί να προωθήσει τον αέρα και τις τροφές και δημιουργεί το φούσκωμα και τα παραπάνω συμπτώματα. Την κατάσταση δυσχεραίνει, επίσης, η κατανάλωση μεγάλων βιαστικών γευμάτων.

  • Πόνοι εντέρου

Οι πόνοι του εντέρου μπορεί να είναι ολιγόλεπτοι και σε διαφορετικό σημείο κάθε φορά ή να διαρκούν περισσότερο από 5' και να εντοπίζονται σε σταθερό σημείο. Στη δεύτερη περίπτωση είναι απαραίτητο να επισκέπτεται κανείς το γιατρό του. Πρέπει να γνωρίζουμε πως όλα αυτά τα συμπτώματα είναι πιθανόν να καταδεικνύουν και κάποια εκκολαπτόμενη κακοήθεια στο έντερο. Οι έρευνες υποστηρίζουν πως 200.000 άνθρωποι πρόκειται να εμφανίσουν καρκίνο του παχέος εντέρου στην Ελλάδα μέσα στα επόμενα χρόνια και η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση θα τους σώσει τη ζωή. Είναι λοιπόν εξαιρετικής σημασίας οι άνθρωποι με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου να κάνουν κολονοσκόπηση στην ηλικία των 40 και εκείνοι χωρίς ιστορικό μετά τα 45. Αυτό το ηλικιακό όριο ισχύει για την Ελλάδα, καθώς μειώθηκε κατά 20 ολόκληρα χρόνια σε σχέση με άλλες χώρες, λόγω του ατυχήματος στο Τσερνόμπιλ και του πολέμου στη Σερβία.

  • Δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα είναι η συνέπεια της δυσλειτουργίας του πεπτικού συστήματος σχετικά με την κένωση του εντέρου. Ταλαιπωρεί περισσότερο το γυναικείο φύλο και μπορεί να οφείλεται σε πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες, κανείς από τους οποίους όμως δεν δικαιολογεί γιατί «προτιμά» τις γυναίκες πέρα από πιθανούς ορμονικούς λόγους. Από τις αλλαγές στη διατροφή και το άγχος, μέχρι το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου και τυχόν παθήσεις του παχέος εντέρου, πολλές μπορεί να είναι οι αιτίες της δυσκοιλιότητας. Μια βασική απάντηση στη δυσκοιλιότητα είναι οι φυτικές ίνες. Στην καθημερινή μας διατροφή επιβάλλεται η πρόσληψη 30 γρ. καθαρών φυτικών ινών, ενώ ο μέσος Έλληνας καταναλώνει μετά βίας 10 γρ.

 

Η σημασία της διατροφής

Όπως οι άνθρωποι γεννιούνται με διαφορετικές προσωπικότητες, έτσι και το εντερικό σύστημα δίνει πολύ διαφορετικές αντιδράσεις εξηγεί ο dr Φαίδων Lindberg. Κάποιοι μπορούν να εκτεθούν τόσο σε βακτήρια όσο και σε μεγάλες διατροφικές αλλαγές, χωρίς να διαταραχθεί η καθημερινότητά τους, ενώ σε άλλους η παραμικρή αλλαγή στον τρόπο ζωή τους επιδρά στη λειτουργία του εντερικού συστήματος.

Το πεπτικό σύστημα, άλλωστε, ονομάζεται «δεύτερος εγκέφαλος» καθώς επικοινωνεί στενά με τον εγκέφαλο. Μέσα από ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο σύστημα μετάδοσης σήματος που λειτουργεί με τη συμβολή διάφορων ορμονών, υπάρχει μια ροή πληροφοριών από το παχύ και το λεπτό έντερο στον εγκέφαλο. Έτσι καταλαβαίνουμε, για παράδειγμα, ότι πεινάμε, νιώθουμε το αίσθημα κορεσμού, το άγχος ή την ευτυχία.

Ακόμη όμως κι όταν τρώμε τροφές που θεωρητικά είναι καλές, δεν αποκλείεται να νιώθουμε δυσφορία. Τότε μιλάμε για δυσανεξία σε συγκεκριμένες τροφές.

Τροφική δυσανεξία

Η τροφική δυσανεξία είναι ένα αυξανόμενο πρόβλημα στο δυτικό κόσμο. Περίπου το 1/5 του πληθυσμού πιστεύει ότι τα τρόφιμα που καταναλώνει του προκαλούν δυσφορία, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, ναυτία, κοιλιακό άλγος, μετεωρισμό ή παλινδρόμηση. Κάποιοι άνθρωποι γίνονται ευερέθιστοι, υπερκινητικοί, άλλους τους πιάνει υπνηλία ή πονοκέφαλος.

Οι πιο κοινές μορφές της τροφικής δυσανεξίας είναι οι εξής:
1. Δυσανεξία στη γλουτένη: Η γλουτένη βρίσκεται κυρίως στο σιτάρι, τη βάση των περισσότερων τροφών που καταναλώνουμε σήμερα. Κάποιοι άνθρωποι ωστόσο έχουν πρόβλημα και με άλλα είδη σιτηρών, όπως η σίκαλη, το κριθάρι και σε πολύ μικρότερο βαθμό η βρώμη.

2. Δυσανεξία στη λακτόζη και το γαλακτικό οξύ. Υπολογίζεται ότι το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού αναπτύσσει στην ενήλικη ζωή του δυσανεξία στη λακτόζη, το σάκχαρο του γάλακτος, δηλαδή, που βρίσκεται κυρίως στο τυποποιημένο γάλα και λιγότερο στο γιαούρτι, στο οποίο διασπάται σε ένα μεγάλο βαθμό. Γι' αυτό και πολλοί άνθρωποι με αυτήν τη δυσανεξία μπορούν να καταναλώσουν συγκεκριμένη ποσότητα γιαουρτιού χωρίς πρόβλημα. Η δυσανεξία στη λακτόζη μπορεί να ανιχνευθεί με ειδικές εξετάσεις αίματος.

3. Κληρονομική δυσανεξία στη φρουκτόζη. Είναι ένα σάκχαρο που περιέχεται σε όλα τα φρούτα, στα μούρα, στο μέλι και σε μικρότερες ποσότητες σε πολλά λαχανικά. Τα συμπτώματα της κοινής δυσανεξίας στη φρουκτόζη είναι μια δυσφορία που νιώθει κάποιος όταν καταναλώνει τα συγκεκριμένα τρόφιμα. Ωστόσο υπάρχει και μια σοβαρή μορφή που είναι αποτέλεσμα της κακής απορρόφησης της φρουκτόζης και οφείλεται σε ενζυμική ανεπάρκεια. Τα συμπτώματα συνήθως είναι πόνος στο στομάχι και διάρροια, αλλά μπορεί να είναι και πιο σοβαρά, όπως επιληπτικές κρίσεις, ίκτερος, ηπατική δυσλειτουργία της διεύρυνσης, ναυτία, κόπωση και εναλλαγές της διάθεσης. Η κληρονομική δυσανεξία στη φρουκτόζη θεωρείται σπάνια νόσος. Όμως υπάρχει και η δυσαπορρόφηση της φρουκτόζης, που είναι αρκετά συχνή, δηλαδή το 10-30% του πληθυσμού την παρουσιάζει σε κάποιο βαθμό.

 

Τι πρέπει να κάνεις

Αν υποπτεύεσαι ότι έχεις δυσανεξία σε ένα τρόφιμο, πρέπει να δοκιμάσεις να το αφαιρέσεις από τη διατροφή σου για μερικές εβδομάδες για να δεις αν αισθάνεσαι καλύτερα. Στη συνέχεια επανάφερέ το, κι αν τα συμπτώματα επανέλθουν, είναι καλό στο μέλλον να αποφεύγεις τη συγκεκριμένη τροφή.

Ο ρόλος των φυτικών ινών

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους είναι σημαντικό να καταναλώνουμε άφθονες φυτικές ίνες. Κατ' αρχάς αποτελούν τροφή για τα καλά εντερικά βακτήρια που διαφορετικά θα πεθάνουν από την πείνα. Τα βακτήρια στο παχύ έντερο υποδέχονται τις εύπεπτες φυτικές ίνες και τις μετατρέπουν σε μόρια λιπαρών οξέων. Αυτά πηγαίνουν στο ήπαρ και διεγείρουν το μεταβολισμό των λιπών. Οι ίνες είναι, επίσης, σημαντικές για το ανοσοποιητικό σύστημα και μπορούν να δεσμεύουν τοξικές ουσίες, όπως βαρέα μέταλλα.

Plus

5 tips του dr. Lindberg για καλή υγεία του πεπτικού συστήματος:

  • Συμπεριλάβετε μεγάλο αριθμό ωμών τροφών στη διατροφή σας, περίπου το 60% αυτών που τρώτε σε μια ημέρα.

  • Οι τροφές αυτές μπορούν να είναι ελαφρά βρασμένες, αλλά καλύτερα να παραμένουν ωμές.

  • Για να μειώσετε την πρόσληψη τοξινών, να επιλέγετε βιολογικά φρούτα, λαχανικά, γάλα και κρέας.

  • Μασήστε την τροφή σας καλά. Η πέψη ξεκινά από το στόμα. Δώστε στον εαυτό σας άφθονο χρόνο για να φάει. Όταν τρώτε κάτω από πίεση, δεν γίνεται καλή αφομοίωση των τροφών. Επίσης, να τρώτε λιγότερο από ό,τι χρειάζεστε, καθώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την αίσθηση της πληρότητας έπειτα από 20 λεπτά.

  • Κάντε τις εξετάσεις για τροφικές αλλεργίες και προσπαθήστε να εντοπίζετε προβλήματα στη διαδικασία της πέψης. Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια πολύ συχνή διαταραχή. Μάθετε να διαχειρίζεστε το άγχος σας και να κοιμάστε καλά.

Ευχαριστούμε τον δρα Ακύλλα Α. Αναγνωστίδη, γαστρεντερολόγο-βαρίατρο, επινοητή του Δακτυλίου Στομάχου κατά της Παχυσαρκίας, διευθυντή Παχυσαρκίας & Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ιασώ General.

Και τον dr Φαίδων Lindberg, ειδικό παθολόγο-διαβητολόγο, ο οποίος ειδικεύεται σε θέματα διατροφής και βελτίωσης του τρόπου ζωής και έχει αναγνωριστεί διεθνώς με τη μέθοδο ισογλυκαιμικής διατροφής Lindberg. Ο dr Lindberg στη χώρα μας είναι συνεργάτης του ιατρικού κέντρου Symmetria (www.symmetria.gr).

Δημοφιλέστερα άρθρα

  1. Ζώδια: Εβδομαδιαίες προβλέψεις Ζώδια: Εβδομαδιαίες προβλέψεις
  2. Πώς ήταν η Cindy Crawford όταν ήταν στην ηλικία της κόρης της, Kaia; Πώς ήταν η Cindy Crawford όταν ήταν στην ηλικία της κόρης της, Kaia;
  3. Φθινόπωρο/Χειμώνας 2017 | Οι ωραιότερες τσάντες της σεζόν Φθινόπωρο/Χειμώνας 2017 | Οι ωραιότερες τσάντες της σεζόν
  4. Χειμώνας 2018: Έτσι συνδυάζεται το μάξι φόρεμα τώρα Χειμώνας 2018: Έτσι συνδυάζεται το μάξι φόρεμα τώρα
  5. To outfit με λίγα κομμάτια που η Sienna Miller φορά και ξανά φορά To outfit με λίγα κομμάτια που η Sienna Miller φορά και ξανά φορά
  6. Η οργάνωση ξεκινά από το σπίτι | Δέκα βήματα για να το πετύχεις Η οργάνωση ξεκινά από το σπίτι | Δέκα βήματα για να το πετύχεις
  7. H βασίλισσα Letizia λέει "ναι" στο φλοράλ το χειμώνα H βασίλισσα Letizia λέει "ναι" στο φλοράλ το χειμώνα
  8. H Michelle Dockery έκανε τον ωραιότερο συνδυασμό χρωμάτων που είδαμε τελευταία H Michelle Dockery έκανε τον ωραιότερο συνδυασμό χρωμάτων που είδαμε τελευταία
  9. Αυτό το παλτό είναι το fashion κομμάτι που βλέπουμε παντού στο Instagram Αυτό το παλτό είναι το fashion κομμάτι που βλέπουμε παντού στο Instagram
  10. After work: 5 τρόποι για να χαλαρώσεις άμεσα μετά τη δουλειά After work: 5 τρόποι για να χαλαρώσεις άμεσα μετά τη δουλειά
  11. O Karl Lagerfeld σχεδίασε το χριστουγεννιάτικο δέντρο του Claridge's O Karl Lagerfeld σχεδίασε το χριστουγεννιάτικο δέντρο του Claridge's
  12. Η Kate Middleton φόρεσε το κολιέ από πέρλες της βασίλισσας που είχε φορέσει και η Diana Η Kate Middleton φόρεσε το κολιέ από πέρλες της βασίλισσας που είχε φορέσει και η Diana
  13. Victoria's Secret Fashion Show '17: Όλα όσα συνέβησαν στη λαμπερή βραδιά Victoria's Secret Fashion Show '17: Όλα όσα συνέβησαν στη λαμπερή βραδιά
  14. Katy Perry-Gigi Hadid: Γιατί δε θα συμμετάσχουν στο show της Victoria's Secret; Katy Perry-Gigi Hadid: Γιατί δε θα συμμετάσχουν στο show της Victoria's Secret;

Ιανουάριος 2017

Υποδεχόμαστε με στυλ τη νέα χρονιά!

Από το Περιοδικό

Συνεντεύξεις Τρίτη 10.10.2017

MF Mούσα: Ιρίνα Σάικ

Η Ρωσίδα καλλονή ποζάρει στο φακό του Mario Testino για την καμπάνια της Intimissimi. H Madame Figaro ρίχνει μια ματιά στο backstage και μιλά αποκλειστικά μαζί της

>